Często nie docenia się faktu, że drzewa mają długą żywotność i mogą osiągać imponujące rozmiary. Dlatego przed zakupem należy zastanowić się, które drzewo będzie pasowało do ogrodu przydomowego i wybrać dla niego odpowiednie miejsce. Zwłaszcza korzenie – niewidoczne i rosnące pod ziemią – mogą osiągać ogromne rozmiary i dosłownie odbierać wodę innym roślinom lub uszkadzać pobliskie rury kanalizacyjne. Należy również zachować odpowiednią odległość od granicy działki. Przepisy w tym zakresie mogą się różnić w zależności od regionu. Regulamin dotyczący zazieleniania i zagospodarowania terenu miasta Moguncja służy ochronie klimatu i poprawie klimatu miejskiego. Dotyczy on przede wszystkim nowych projektów budowlanych, ale ma również zastosowanie do starszych budynków w przypadku istotnych zmian lub przebudowy terenów zewnętrznych. Informacje na ten temat można znaleźć w liście linków.

Zastanów się, jak wysokie i szerokie może być drzewo. Jaka jest struktura gleby, raczej piaszczysta czy gliniasta? Zwróć również uwagę na warunki oświetleniowe. Niektóre drzewa lepiej znoszą słońce lub cień niż inne. Czy drzewo w potencjalnym miejscu posadzenia może zasłaniać widok z okna lub ograniczać dostęp światła tam, gdzie jest ono pożądane? Czy wolisz drzewo owocowe, czy zapewniające cień? Dodatkowymi kryteriami decyzyjnymi mogą być również kolor liści jesienią lub liście zimozielone.

Przy zakupie drzew rozróżnia się drzewa z gołym korzeniem i drzewa w doniczkach. Drzewa z gołym korzeniem są dostarczane bez ziemi na korzeniach. Są one zazwyczaj tańsze i łatwiejsze w obsłudze ze względu na mniejszą wagę (wymagają mniejszego dołka do sadzenia). Do momentu jak najszybszego posadzenia korzenie muszą być chronione przed wysychaniem (przez wbicie w ziemię) i mrozem. Drzewa w doniczkach są droższe i cięższe, ale można je sadzić w późniejszym terminie.

Odpowiedni czas na sadzenie drzewa to okres poza sezonem wegetacyjnym, czyli jesień lub wczesna wiosna. Ogólnie rzecz biorąc, należy wykorzystać dni bez przymrozków, a gleba powinna być rozmrożona. W zależności od lokalizacji, strefy klimatycznej lub szczególnych grup drzew i krzewów, bardziej odpowiednie może być sadzenie jesienne lub wiosenne. Bez problemu można sadzić jesienią przede wszystkim drzewa owocowe odporne na mróz, takie jak jabłonie, grusze, śliwy, mirabelki i wiśnie. W regionach o łagodnej zimie i suchym lecie ogólnie zaleca się sadzenie jesienne. W takich warunkach lepiej wykorzystuje się zimowe opady, ponieważ młode drzewa już jesienią tworzą wystarczającą ilość korzeni i mogą magazynować wystarczającą ilość wilgoci. 

Sadzenie wiosenne zaleca się w przypadku wszystkich drzew wrażliwych na mróz, takich jak morela lub brzoskwinia. Osoby sadzące wiosną muszą zadbać o dobre nawodnienie, dlatego wymagania pielęgnacyjne są nieco wyższe niż w przypadku sadzenia jesienią. Zbyt późne sadzenie może opóźnić pączkowanie.

To, czy posadzisz drzewa iglaste, liściaste, kamienne, jagodowe czy pestkowe, zależy od Twoich upodobań i lokalnych warunków. Rozważ posadzenie gatunków rodzimych, takich jak czarny bez, śliwa skalna lub jarzębina, ponieważ wiąże się to z pewnymi korzyściami. Są one bowiem mniej wymagające, bardziej odporne i zapewniają lokalnym owadom i innym gatunkom zwierząt pożywienie oraz miejsca do gniazdowania. Również w tym przypadku istnieje szeroki wybór, od starych odmian jabłoni po dąb. Więcej informacji na ten temat można znaleźć w naszej liście linków poniżej.

W przypadku drzew owocowych można wybierać spośród różnych form wzrostu w zależności od sposobu użytkowania i wielkości ogrodu. Tak zwany krzew wrzecionowaty, którego oczekiwana długość życia wynosi 15–20 lat, ze względu na swoje niewielkie rozmiary nadaje się szczególnie do małych ogrodów. Drzewa te osiągają wysokość tylko około dwóch do trzech metrów, a wysokość pnia wynosi maksymalnie 60 centymetrów. Niska wysokość drzew ułatwia pielęgnację i zbiór plonów. Drzewa półpionowe mają wysokość pnia od 100 do 120 centymetrów i osiągają wysokość około czterech do pięciu metrów. Drzewa wysokopienne osiągają jeszcze większą wysokość, około sześciu metrów, a wysokość pnia wynosi od 160 do 180 centymetrów. Drzewa te mają wprawdzie dłuższą żywotność, ale pełną wydajność osiągają zazwyczaj dopiero po około pięciu latach.

Właściwe sadzenie może mieć decydujące znaczenie dla dalszego rozwoju i przyszłego wzrostu drzewa.

Wykopanie dołka: głębokość i szerokość powinny być takie, aby korzenie mogły się w nim dobrze rozprzestrzeniać. W przypadku niekorzystnych warunków glebowych zaleca się wykopanie nieco większego dołka, aby poprawić jakość gleby wokół korzeni, dodając do niej dużą ilość dobrej ziemi kompostowej.

Wbijanie palika: wbij drewniany palik w podłoże po stronie dołu do sadzenia, z której najczęściej wieje wiatr. Palik powinien sięgać do korony, ale nie powinien w nią wchodzić, aby zapobiec ocieraniu. Odległość od drzewa wynosi około 10 cm.

Wstępna obróbka korzeni: W przypadku drzew z gołymi korzeniami należy nieco skrócić korzenie nożem lub ostrymi nożyczkami. Usuń uszkodzone lub zgniłe korzenie. Najważniejsze dla przyrostu są drobne korzenie. Nie należy ich w żadnym wypadku usuwać. W przypadku problemów z nornicami w ogrodzie, zwłaszcza drzewa owocowe na słabo rosnącym systemie korzeniowym (termin techniczny to „podkładka”) należy zabezpieczyć przed nornicami.

Sadzenie drzewa: Lepiej sadzić drzewo zbyt wysoko niż zbyt nisko, ponieważ później się ono osiada. W naturze drzewa również rosną zbyt wysoko, a nigdy zbyt nisko. Prawidłowy poziom sadzenia ma decydujący wpływ na wzrost drzewa. Jeśli to możliwe, miejsce szczepienia (zgrubienie przypominające sęk na pniu) powinno znajdować się około 10 cm nad powierzchnią ziemi. Nie wolno go przykrywać ziemią, ponieważ w przeciwnym razie szlachetna część może utworzyć własne korzenie i utracić pożądany efekt podkładki (np. karłowatość). Podczas wypełniania dołka ziemią należy lekko potrząsnąć pniem i pociągnąć go do góry, aby ziemia osiadła i wypełniła wszystkie puste przestrzenie. Z nadmiaru ziemi uformować wałek wokół dołka. Na koniec ziemię wokół drzewa należy lekko ubić stopami i obficie podlać wodą.

Wiązanie i ochrona przed zgryzaniem: Podwójnie ułożona pętla z naturalnego włókna zapobiega ocieraniu się drzewa o słupek, kołysaniu się na wietrze i wyrywaniu delikatnych korzeni. Jeśli istnieje ryzyko zgryzania przez zwierzęta, wokół pnia należy założyć dodatkową ochronną osłonę z siatki drucianej, tzw. „spodnie druciane”. Wskazówka: nie należy używać osłon z tworzywa sztucznego, ponieważ pod nimi gromadzi się wilgoć na pniu.

Młode drzewa należy intensywnie podlewać około 1–2 razy w tygodniu przez pierwsze dwa do trzech lat po posadzeniu, zwłaszcza podczas suszy i upałów. Celem jest rzadkie, ale intensywne nawadnianie (około 50–150 litrów na porcję), aby korzenie mogły rosnąć w głąb. Ponieważ obwód pnia rośnie, raz w roku należy sprawdzać, czy sznur mocujący nie uciska pnia. Należy utrzymywać otwartą przestrzeń wokół pnia, aby trawnik i silnie konkurencyjne byliny nie rosły aż do pnia. Ziemię należy pokryć kompostem i ściółką. Do tego celu nadają się wysuszone ścinki trawy, ziemia ogrodnicza, humus z kory, rozdrobnione ścinki lub drobno posiekane pokrzywy. Tylko w przypadku drzew owocowych w pierwszych latach niezbędne jest regularne przycinanie, aby zapewnić prawidłowe zawiązywanie owoców i tworzenie się korony. Młode drzewa ozdobne można przycinać, aby nadać im odpowiedni kształt.