Co działo się z miastami rezydencyjnymi, gdy władcy i dwór ignorowali je, opuszczali lub musieli je opuścić? Ten dynamiczny proces utraty funkcji rezydencyjnej jest przedmiotem analizy zawartej w tomie opublikowanym po konferencji Südwestdeutscher Arbeitskreis für Stadtgeschichtsforschung 2021 (Południowo-zachodni niemiecki krąg roboczy ds. badań nad historią miast) w Moguncji, opartej na interdyscyplinarnej perspektywie i obejmującej niemieckie i austriackie miasta od średniowiecza do czasów nowożytnych.

Porównanie pokazuje, jak różnie miasta radziły sobie ze zmienioną sytuacją. Utrata nie zawsze musiała oznaczać upadek, niezależnie od tego, czy władca zapewnił rekompensaty, czy też skupienie się na edukacji i kulturze otworzyło nowe możliwości. Tom zajmuje się również kwestią, w jaki sposób dzisiejsze dziedzictwo kulturowe dawnych rezydencji, widoczne zwłaszcza w zamkach i historycznych panoramach miast, może być wykorzystane w demokratycznym systemie państwowym.

Trzy artykuły poświęcone są szczegółowo Międzyrzeczu.

- Wolfgang Dobras: Rzemiosło i handel bez dworu. Konsekwencje utraty rezydencji dla uprzywilejowanych zawodów w Moguncji po 1797 roku.

- Georg Peter Karn: Od pałacu miejskiego do Comptoir. Dwory szlacheckie w Moguncji po upadku księstwa.

- Matthias Müller: Wzorzec, wyzwanie, prowokacja. Dziedzictwo architektoniczne elektorskiej stolicy w stolicy Republiki Federalnej Niemiec – przykład Moguncji.