Rynek inteligentnych produktów jest obecnie duży i zróżnicowany. Trudno jest znaleźć informacje na temat zużycia energii przez urządzenia podczas pracy i w trybie czuwania. Niemniej jednak warto zapoznać się z tymi danymi. Przed zakupem należy wyjaśnić następujące kwestie:

• Czy system operacyjny mojego smartfona jest zgodny z wymaganiami aplikacji sterującej urządzeniem?
• Czy produkt wymaga stałego połączenia z Internetem? W takim przypadku zazwyczaj ponoszone są bieżące koszty związane z kartami SIM lub abonamentami.
• Czy urządzenie może być używane i sterowane bez konta użytkownika na platformie chmurowej lub umowy abonamentowej z producentem?
• Czy dostępne na miejscu połączenie internetowe jest wystarczające do obsługi urządzenia zgodnie z oczekiwaniami?

Irytujące jest również, gdy po krótkim okresie użytkowania urządzenia usługa w chmurze zostaje wycofana lub producent nie oferuje już aktualizacji zabezpieczeń. Te kwestie również należy sprawdzić przed zakupem inteligentnego urządzenia. Według Federalnej Agencji Ochrony Środowiska minimalnym okresem użytkowania może być okres eksploatacji produktu. W przypadku sterowania ogrzewaniem powinien on wynosić co najmniej dziesięć lat.

Oprogramowanie ma decydujący wpływ na żywotność inteligentnych produktów. Jeśli oprogramowanie sprawia, że produkty, które są w rzeczywistości sprawne technicznie, nie nadają się już do użytku, naukowcy mówią o starzeniu się oprogramowania. Ryzyko to często nie jest widoczne na pierwszy rzut oka. Dla wszystkich, którzy chcą dowiedzieć się więcej, w poniższej liście linków zamieściliśmy artykuł Federalnej Agencji Ochrony Środowiska „13 kroków przeciwko starzeniu się oprogramowania”.

W kwestii ogrzewania i komfortu mieszkania reklamuje się możliwość oszczędzania energii. Najpóźniej po kryzysie energetycznym w 2022 r. i w kontekście stale rosnących kosztów energii, zastosowanie inteligentnej technologii grzewczej wydaje się być dobrym pomysłem. Już w 2019 roku Centrum Konsumenckie Nadrenii Północnej-Westfalii zleciło przeprowadzenie badania dotyczącego „zużycia energii i potencjału oszczędnościowego inteligentnych urządzeń”. W badaniu tym uwzględniono wyłącznie zużycie energii przez urządzenia na miejscu. Nie uwzględniono natomiast energii potrzebnej np. do zasilania serwerów w chmurze.

W badaniu porównano modelowe gospodarstwa domowe wyposażone w różne aplikacje smart home z odpowiednim gospodarstwem domowym, które nie posiada aplikacji smart home (gospodarstwo domowe referencyjne). Uwzględniono trzy scenariusze. Scenariusz 1 obejmuje inteligentne aplikacje służące oszczędzaniu energii, takie jak termostaty grzejnikowe, czujniki drzwi/okien lub lampy z czujnikami. W scenariuszu 2 dodano aplikacje zwiększające bezpieczeństwo, na przykład kamery i czujniki dymu. Scenariusz 3 wykorzystuje również aplikacje zwiększające komfort, na przykład głośniki, roboty odkurzające i systemy nawadniania ogrodu. We wszystkich trzech scenariuszach porównano mieszkanie i dom.

Ogólnie wyniki pokazują, że dzięki inteligentnym aplikacjom do oszczędzania energii można osiągnąć oszczędności energii grzewczej od 9% (mieszkanie) do 14% (dom). W scenariuszach 2 i 3 nie ma dodatkowych oszczędności energii. Natomiast we wszystkich scenariuszach następuje wzrost zużycia energii elektrycznej w porównaniu z gospodarstwem domowym referencyjnym. W scenariuszu 1 wzrost ten jest stosunkowo niewielki i wynosi 3%, ale w scenariuszu 2 wzrasta do 6% (mieszkanie) lub 12% (dom). W scenariuszu 3 zużycie energii elektrycznej jest nawet o 11 procent (mieszkanie) lub 19 procent (dom) wyższe niż w przypadku odpowiedniego gospodarstwa domowego referencyjnego bez inteligentnych aplikacji. Badanie zostało przeprowadzone przy użyciu identycznych modeli urządzeń, aby wartości były porównywalne. Pełne badanie przeprowadzone przez centrum konsumenckie można znaleźć w liście linków.

W przypadku urządzeń różnych producentów indywidualne zużycie energii elektrycznej może się znacznie różnić. W styczniu 2024 r. Stiftung Warentest opublikowała test robotów odkurzających. Obliczono również roczne zużycie energii elektrycznej, które wahało się od 12 do 119 kilowatogodzin, w zależności od producenta. Dlatego też zużycie energii elektrycznej powinno być w miarę możliwości uwzględnione przy podejmowaniu decyzji o zakupie.

W kontekście oszczędzania energii w inteligentnych, połączonych w sieć urządzeniach często zwraca się uwagę na ryzyko wystąpienia efektu odbicia. Powstaje on, gdy wzrost wydajności produktu powoduje zmianę sposobu użytkowania, co prowadzi do równoważnego lub zwiększonego zużycia zasobów.

Przykład: Pan W. zadbał o energooszczędność swojego domu, instalując inteligentne termostaty grzewcze oraz sterowanie roletami i oświetleniem. Teraz może on za pomocą smartfona ustawić plan oświetlenia i ogrzewania pomieszczeń, a także sterować roletami, gdy jest poza domem. Powoduje to jednak automatyczne ogrzewanie pomieszczeń, które być może nie są obecnie użytkowane, oraz uruchamianie rolet, gdy mieszkańcy domu są nieobecni. Wszystkie te działania wiążą się z zużyciem energii. Ponadto inteligentne produkty stale komunikują się z systemem sterowania, wymagają zasilania w trybie czuwania, a także zużywają energię na połączenie internetowe i serwery dla usług w chmurze. W ten sposób zużycie energii elektrycznej jest wyższe niż w przypadku korzystania z urządzeń domowych bez inteligentnych aplikacji.

Federalna Agencja Ochrony Środowiska zebrała kilka wskazówek, które mają ułatwić podjęcie decyzji o zakupie inteligentnych urządzeń:

• Preferuj produkty, które mogą spełniać swoje zadanie nawet bez połączenia z Internetem.
• Przed zakupem sprawdź, jakie dodatkowe wymagania dotyczące oprogramowania i sprzętu ma produkt podłączony do sieci.
• Upewnij się, że producent gwarantuje aktualizacje zabezpieczeń, wsparcie techniczne i usługi w chmurze przez wiele lat.
• Upewnij się, że możesz samodzielnie usuwać dane.
• Zastanów się nad swoim zachowaniem użytkownika, aby uniknąć efektu odbicia.

Porada ekologiczna na kwiecień 2024 r.