Jeśli jesteś posiadaczem pozwolenia na pobyt w celu dołączenia do małżonka (§ 28 lub § 30 ustawy o pobycie) i Twoje małżeństwo lub związek partnerski został rozwiązany lub posiadasz już niezależne prawo pobytu dla małżonków (§ 31 ust. 1 lub 2 ustawy o pobycie), to pod pewnymi warunkami możesz otrzymać bezterminowe zezwolenie na pobyt (tzw. zezwolenie na osiedlenie się).

Zezwolenie na osiedlenie się stanowi niezależne prawo pobytu, niezależne od pierwotnego celu pobytu. Oznacza to, że status pobytu Państwa byłego małżonka lub partnera nie ma znaczenia dla dalszego pobytu w Niemczech, jeśli otrzymali Państwo zezwolenie na osiedlenie się. Zezwolenie na osiedlenie się uprawnia do wykonywania pracy zarobkowej i nie ma ograniczeń czasowych ani terytorialnych.

• Od co najmniej pięciu lat posiadają Państwo ważne zezwolenie na pobyt w celu dołączenia do małżonka (§ 28 lub § 30 ustawy o pobycie) lub posiadają Państwo samodzielne prawo pobytu dla małżonków (§ 31 ust. 1 lub 2 ustawy o pobycie).
• Państwa związek małżeński lub związek partnerski został rozwiązany. Związek ten uznaje się za rozwiązany, jeżeli zakończył się rozwodem lub faktycznie ustał na stałe w wyniku separacji. Tymczasowe separacje nie są wystarczające.
• Państwa były małżonek lub partner posiada
  • zezwolenie na osiedlenie się,
  • zezwolenie na pobyt stały w UE lub
  • obywatelstwo niemieckie.
• Państwa przyszłe utrzymanie (w tym ubezpieczenie zdrowotne) jest zapewnione dzięki alimentom wypłacanym Państwu (i Państwa dzieciom) przez byłego małżonka lub partnera. Zabezpieczenie alimentacyjne ma miejsce tylko wtedy, gdy Państwa były małżonek lub partner faktycznie wywiązuje się ze swojego obowiązku alimentacyjnego ze środków własnych. Obowiązek alimentacyjny, który wprawdzie istnieje, ale nie jest egzekwowalny lub nie jest pokryywany ze środków własnych, nie jest wystarczający. Państwa własne środki, które mogą być wykorzystane na zapewnienie utrzymania jako uzupełnienie alimentów od byłego małżonka lub partnera, podlegają uwzględnieniu (na przykład stały dochód własny). Nie uwzględnia się alimentów otrzymywanych od osób trzecich.
• Posiadają Państwo wystarczającą znajomość języka niemieckiego (poziom B1).
• Posiadają Państwo podstawową znajomość niemieckiego porządku prawnego i społecznego.
• Dysponują Państwo wystarczającą powierzchnią mieszkalną dla siebie (i dzieci należących do Państwa gospodarstwa domowego).
• Nie istnieje interes w wydaleniu Państwa z kraju i nie otrzymali Państwo dotychczas nakazu deportacji.

• O zezwolenie na osiedlenie się należy złożyć wniosek przed upływem terminu ważności aktualnego zezwolenia na pobyt.
• Należy sprawdzić, czy urząd ds. cudzoziemców umożliwia złożenie wniosku online lub udostępnia specjalny formularz wniosku.
• Jeśli wniosek można złożyć wyłącznie osobiście, należy umówić się na spotkanie w urzędzie ds. cudzoziemców. W przypadku składania wniosku online urząd ds. cudzoziemców skontaktuje się z Państwem po otrzymaniu wniosku w celu ustalenia terminu spotkania.
• Podczas spotkania zostanie sprawdzona Państwa tożsamość oraz dokumenty (prosimy o zabranie ze sobą dokumentów, w miarę możliwości w oryginale).
• Jeśli wniosek zostanie rozpatrzony pozytywnie, zostaną pobrane odciski palców w celu wydania zezwolenia na osiedlenie w postaci nowego elektronicznego dokumentu pobytowego (karty eAT).
• Urząd ds. cudzoziemców zleca wydanie karty eAT w Federalnej Drukarni. Po jej przygotowaniu otrzymają Państwo informację i będą mogli odebrać kartę eAT w odpowiednim urzędzie. Kartę eAT należy zasadniczo odebrać osobiście.
• W przypadku odrzucenia wniosku otrzymają Państwo decyzję odmowną.

Istnieją następujące wskazówki:     

• Udzielenie zezwolenia na osiedlenie się leży w gestii właściwego urzędu ds. cudzoziemców. Osoby składające wniosek mają zatem prawo jedynie do decyzji wolnej od błędów w zakresie swobodnego uznania.
• Postępowanie toczy się z reguły w języku niemieckim.
• Zezwolenie na osiedlenie się może wygasnąć w przypadku pobytu poza Niemcami trwającego dłużej niż sześć miesięcy, jeśli pobyt ten nie został wcześniej uzgodniony z urzędem ds. cudzoziemców.
• Wszystkie informacje przekazywane urzędowi ds. cudzoziemców powinny być, zgodnie z najlepszą wiedzą i sumieniem, prawdziwe i kompletne, aby wniosek mógł zostać rozpatrzony bez większych opóźnień.
• Nieprawdziwe lub niekompletne informacje mogą spowolnić postępowanie i przynieść niekorzystne skutki dla osób, których dotyczy sprawa. W poważnych przypadkach nieprawidłowe lub niekompletne informacje, które nie zostaną w odpowiednim czasie uzupełnione lub skorygowane wobec urzędu ds. cudzoziemców, mogą skutkować cofnięciem już przyznanych praw pobytu, grzywną, karą pozbawienia wolności do trzech lat lub wydaleniem z terytorium federalnego.
• Ze względu na złożoność przepisów dotyczących prawa pobytu niniejszy opis ma charakter wyłącznie informacyjny i nie jest prawnie wiążący.

• Odwołanie od decyzji Urzędu ds. Cudzoziemców należy złożyć w terminie jednego miesiąca od daty jej ogłoszenia.
• Wniesienie skargi do sądu wskazanego w decyzji w sprawie odwołania, jeżeli odwołanie nie zostanie uwzględnione

Termin składania wniosków: Wniosek powinien zostać złożony w urzędzie ds. cudzoziemców najpóźniej na 6 do 8 tygodni przed wygaśnięciem aktualnego zezwolenia na pobyt.

Okres ważności: Zezwolenie na osiedlenie się jest wydawane na czas nieokreślony. Jedynie elektroniczny dokument pobytowy (karta eAT) jest wydawany na czas określony i po upływie terminu ważności należy go odnowić.

ok. 6–8 tygodni

Uwagi:

• Czas rozpatrzenia wniosku może się różnić w zależności od obciążenia urzędu ds. cudzoziemców.
• Wydanie elektronicznego dokumentu pobytowego przez Federalną Drukarnię trwa około 4 do 6 tygodni.

Za rozpatrzenie wniosku właściwy jest urząd ds. cudzoziemców właściwy dla miejsca zamieszkania osoby składającej wniosek.

• Uznany i ważny dokument tożsamości (na przykład paszport lub dokument zastępujący paszport)
• Aktualne zdjęcie biometryczne w formacie paszportowym (45 x 35 mm)
• Dowód rozwiązania związku małżeńskiego lub partnerskiego (np. akt rozwodu, pismo o wypowiedzeniu umowy najmu wspólnego mieszkania)
• Dowody potwierdzające zapewnienie środków utrzymania przez byłego małżonka lub partnera (np. orzeczenie sądowe dotyczące istniejących zobowiązań alimentacyjnych lub płatniczych), a także przez samą osobę składającą wniosek (np. zaświadczenia o dochodach, umowa o pracę, decyzja o przyznaniu emerytury, dowód otrzymywania świadczeń, takich jak zasiłek rodzicielski lub zasiłek na dziecko)
• Potwierdzenie posiadania ubezpieczenia zdrowotnego (np. zaświadczenie ubezpieczyciela o zakresie ubezpieczenia lub polisa ubezpieczeniowa)
• Dowód znajomości języka niemieckiego co najmniej na poziomie B1 według Europejskiego Systemu Opisu Kształcenia Językowego (na przykład certyfikat językowy, niemieckie świadectwa szkolne, zawodowe lub wyższe, zaświadczenie o pomyślnym ukończeniu kursu integracyjnego)
• Potwierdzenie podstawowej znajomości porządku prawnego i społecznego w Niemczech (na przykład certyfikat lub zaświadczenie o pomyślnym ukończeniu kursu integracyjnego)
• Potwierdzenie posiadania wystarczającej powierzchni mieszkalnej (na przykład umowa najmu lub kupna, zawierająca informacje o powierzchni mieszkalnej)

Dokumenty i informacje należy zasadniczo przedłożyć w języku niemieckim. W indywidualnych przypadkach urząd ds. cudzoziemców może zażądać mniejszej lub większej liczby dokumentów potwierdzających.

Wysokość opłaty (stała): 113,00 euro

Uwagi:

• Termin oraz forma pobrania opłaty, a także sposób jej uiszczenia różnią się w zależności od urzędu.
• Za wydanie zezwolenia na osiedlenie w formie elektronicznego dokumentu pobytowego (karta eAT), który może służyć również jako elektroniczny dowód tożsamości, mogą zostać naliczone dodatkowe opłaty.
• W niektórych przypadkach możliwe jest zastosowanie ulg lub zwolnień z opłat (na przykład w przypadku osób uprawnionych do azylu, uznanych uchodźców).
• W przypadku obywateli Turcji mogą obowiązywać niższe opłaty.

Wniosek można złożyć w formie nieformalnej.

Konieczne jest osobiste stawienie się w urzędzie.