W fizyce wysokość lub niskość dźwięku wyraża się za pomocą częstotliwości, której jednostką miary jest herc (Hz). Zakres słyszalności człowieka wynosi około 20 (bardzo niski pomruk) do 20 000 (bardzo wysoki gwizd) herców. Dźwięki poniżej lub powyżej tego zakresu są dla nas niesłyszalne. Oprócz wysokości dźwięku, decydujące znaczenie dla naszej percepcji ma również jego głośność. Głośność jest fizycznie określana jako poziom ciśnienia akustycznego i mierzona w decybelach (dB). Ponieważ ludzkie ucho postrzega głośność w bardzo różny sposób, istnieje skala A oceny poziomu ciśnienia akustycznego. Skala A jest specjalnie dostosowana do ludzkiego spektrum słyszenia, dlatego za większością wartości podanych na urządzeniach znajduje się oznaczenie dB(A).

Zakres dźwięków o niskiej częstotliwości obejmuje wszystkie dźwięki poniżej 100 herców, niezależnie od ich głośności. Ponieważ nasz słuch nie funkcjonuje tak dobrze w tym zakresie, trudniej nam rozróżnić dźwięki o niskiej częstotliwości pod względem wysokości, głośności i kierunku, z którego pochodzą. Jeśli dźwięk ma częstotliwość poniżej 20 herców, mówi się o infradźwiękach, których nie słyszymy, ale częściowo możemy je wyczuwać np. jako wibracje lub pulsowanie. Inne żywe istoty (np. słonie i wieloryby) komunikują się w zakresie infradźwięków. 

Dźwięki o niskiej częstotliwości są zazwyczaj generowane przez źródła ruchome mechanicznie, na przykład sprężarkę pompy ciepła lub pompę lodówki. W ostatnich latach wzrosła liczba źródeł dźwięków o niskiej częstotliwości w środowisku mieszkalnym. Dźwięki o niskiej częstotliwości są mniej tłumione wraz z odległością od źródła niż dźwięki o wyższej częstotliwości. Ponadto typowe elementy zewnętrzne, takie jak okna lub ściany, mają gorszą izolację akustyczną w stosunku do dźwięków o niskiej częstotliwości. Dlatego na przykład podczas słuchania muzyki z sąsiedniego pokoju basy są wyraźnie lepiej słyszalne niż głosy śpiewające.

Hałasy te często powodują większy dyskomfort, ponieważ są postrzegane jako szczególnie niepokojące. Ponadto hałas o niskiej częstotliwości jest zazwyczaj nieunikniony, ponieważ występuje w całym pomieszczeniu mieszkalnym. Ze względu na specyficzne postrzeganie dźwięków o niskiej częstotliwości i związane z tym zmniejszone wyczucie wysokości dźwięku, dźwięki o niskiej częstotliwości z różnych źródeł mogą subiektywnie brzmieć tak samo, nakładać się na siebie i w ten sposób wzmacniać się. Podsumowując, można powiedzieć, że w przypadku dźwięków o niskiej częstotliwości w środowisku mieszkalnym lokalizacja źródła jest trudna, a dźwięk jest postrzegany jako nieprzyjemny.

Federalna ustawa o ochronie przed immisjami (BImSchG) reguluje postępowanie w przypadku szkodliwego oddziaływania na środowisko spowodowanego immisjami. Odpowiednia instrukcja techniczna dotycząca ochrony przed hałasem (TA Lärm⁠) umożliwia ocenę hałasu generowanego przez urządzenia o częstotliwości powyżej 90 Hz. W związku z tym instrukcja TA Lärm odsyła do normy DIN 45680 i odpowiedniego dodatku 1 w zakresie „pomiaru i oceny emisji hałasu o niskiej częstotliwości w sąsiedztwie”. Ustawa BImSchG dzieli urządzenia objęte jej zakresem zastosowania na urządzenia wymagające zezwolenia i urządzenia nie wymagające zezwolenia. Stacjonarne urządzenia techniczne budynków, takie jak pompy ciepła powietrze-powietrze lub urządzenia klimatyzacyjne i chłodnicze, są instalacjami niepodlegającymi obowiązkowi uzyskania pozwolenia w rozumieniu BImSchG. Właśnie te instalacje są często źródłem niskich częstotliwości hałasu w środowisku mieszkalnym.

Emisja hałasu niektórych niepodlegających zezwoleniu źródeł hałasu o niskiej częstotliwości (pompy ciepła powietrze-powietrze, klimatyzatory pokojowe i wentylatory komfortowe) jest ograniczona przepisami prawa. W Unii Europejskiej istnieje ponadto obowiązek oznaczania emisji hałasu dla wielu produktów. Informacja ta znajduje się np. na etykiecie energetycznej UE produktu. Dzięki temu przy zakupie urządzenia można bezpośrednio wpłynąć na poziom hałasu podczas jego eksploatacji.

Hałas o niskiej częstotliwości jest często przedmiotem sporów sąsiedzkich. Aby po zainstalowaniu nowej pompy ciepła powietrze-powietrze lub klimatyzatora narażenie na hałas o niskiej częstotliwości było jak najmniejsze, należy zwrócić uwagę na następujące kwestie:

• Przed zakupem należy w miarę możliwości obejrzeć instalację referencyjną w porównywalnych warunkach akustycznych.
• Uzgodnić z producentem/dostawcą gwarantowane wartości emisji hałasu w zakresie niskich częstotliwości w umowie zakupu.
• Poinformować sąsiadów o planowanym montażu urządzenia.
• Ustawić urządzenie w odpowiednim miejscu, np. nie bezpośrednio przed ścianą odbijającą dźwięk.
• W razie potrzeby należy zainstalować urządzenie w sposób izolujący akustycznie.
• Regularna kontrola urządzenia pod kątem nietypowych odgłosów, w razie potrzeby natychmiastowa konserwacja.

Termin „dźwięk” kojarzy nam się przede wszystkim z odgłosami, które możemy usłyszeć. Zakres infradźwięków wynosi od 0 do 20 herców. Jest on niższy niż najniższy słyszalny dźwięk – przynajmniej jeśli chodzi o infradźwięki w życiu codziennym. Przy bardzo wysokich poziomach dźwięku infradźwięki są również wyczuwalne dla ludzi, ponieważ wahania ciśnienia powietrza są bardzo silne. Jednak jest on raczej odczuwalny jako wibracja, a niekoniecznie jako dźwięk. W codziennym życiu infradźwięki są na przykład słyszalne podczas szybkiej jazdy samochodem z częściowo otwartymi oknami. Skargi dotyczące infradźwięków są znane głównie w związku z instalacją turbin wiatrowych. Więcej informacji na ten temat można znaleźć w naszej liście linków.