Wzniesiony: 1837 r.
Projekt: Berthel Thorvaldsen, duński rzeźbiarz
Odlew: Charles Crozatier, francuski rzeźbiarz
Styl: klasycyzm

Dzisiejszy Gutenbergplatz miał już w 1804 roku stać się miejscem pomnika słynnego na całym świecie wynalazcy. Na zlecenie Napoleona francuski inżynier Eustache Saint-Far (1796–1826) zaprojektował reprezentacyjną oś miejską łączącą Schillerplatz i Höfchen. Projekt, rozpoczęty jeszcze pod panowaniem francuskim, został jednak ukończony dopiero kilkadziesiąt lat później w zmienionej formie przez architektów miejskich Augustina Wettera i Georga Mollera z Darmstadt.

Z okazji prawdopodobnie 400-lecia wynalezienia druku miasto Moguncja zleciło wykonanie pomnika.

Duński rzeźbiarz Berthel Thorvaldsen, jeden z najbardziej utytułowanych artystów klasycystycznych, zgodził się wykonać swój hołd dla wynalazcy bezpłatnie. Latem 1833 roku wraz ze swoim uczniem Hermannem Wilhelmem Bissenem zaprezentował gipsowy model pomnika komisji ds. pomników w Moguncji. Następnie wykonano odlew z brązu.

Odsłonięcie pomnika Gutenberga 14 sierpnia 1837 r. towarzyszyły trzydniowe uroczystości. Tysiące ludzi śledziło wielką paradę z okazji odsłonięcia pomnika, przemówienia, pochodnie, premiery, bale i fajerwerki.

Pomnik został sfinansowany dzięki darowiznom z całej Europy. Wskazuje na to również łaciński napis:

„Johannes Gensfleisch zum Gutenberg, patrycjusz z Moguncji, otrzymał ten pomnik w 1837 roku od swoich współobywateli dzięki datkom z całej Europy”.

Zgodnie z planami duńskiego artysty Bertela Thorvaldsena francuski rzeźbiarz Charles Crozatier odlał pomnik z brązu w Paryżu.

Również Thorvaldsen jest autorem dwóch płyt z reliefami z brązu umieszczonych w cokole.

Pierwotnie pomnik otoczony był kratą. Została ona usunięta w 1933 roku.

Pomnik przedstawia w idealizowanej postaci najsłynniejszego syna miasta Moguncji, którego współczesny wizerunek nie zachował się. Nauczyciel rysunku z Moguncji, Ludwig Lindenschmit Starszy, przesłał Thorvaldsenowi rysunki. Przedstawiały one współczesny strój i wygląd wynalazcy zgodnie z życzeniem komisji pomnikowej.

Posąg stoi prosto na cokole, w antycznej pozycji kontrapostowej: ciężar ciała spoczywa na prawej nodze, lewa noga jest lekko wysunięta do przodu. W prawej ręce trzyma dwie litery, które sam opracował. W lewej ręce trzyma Biblię, swoje najsłynniejsze i najdoskonalsze dzieło drukarskie.

Brązowe płaskorzeźby ilustrują sposób użycia czcionek drukarskich i obsługi prasy drukarskiej.

Pomnik Gutenberga jest jednym z pierwszych pomników z brązu wzniesionych ku czci osoby pochodzącej z klasy średniej.

U jego stóp tętni życie: latem mieszkańcy Moguncji wraz z gośćmi miasta organizują nawet czterodniowe święto ku jego czci – Johannisnacht. Wokół pomnika Gutenberga miasto zamienia się w wielki teren festiwalowy, a targi książek, tradycyjny obrzęd chrztu drukarzy (Gautschen) czy gra „Preisquadräteln” organizowana przez stowarzyszenie dawnych drukarzy upamiętniają tego słynnego na całym świecie wynalazcę.

Jesienią wokół pomnika ustawiają się namioty – wtedy znów odbywa się targ nauki, który zachęca dzieci i dorosłych do zostania badaczami.

A w piątej porze roku przed pomnikiem Gutenberga pojawiają się błazny i czasami zakładają mu nawet błaznowską czapkę.

Niezależnie od pory roku – ten słynny na całym świecie wynalazca nie może narzekać na nudę.