Trudno w to uwierzyć: w jednej bawełnianej koszulce znajduje się około 3000 litrów wody. Tyle właśnie potrzeba do całej produkcji – od uprawy roślin po wyprodukowanie koszulki.

Te niewidoczne ilości wody, które znajdują się we wszystkich produktach spożywczych i innych wyrobach, nazywane są potocznie „wodą ukrytą”. Terminem specjalistycznym jest „woda wirtualna”.

Woda ukryta to ilość wody zużytej do wytworzenia produktu (przy czym zanieczyszczenie wody również liczy się jako zużycie). W bilansie uwzględnia się również zużycie wody, które na pierwszy rzut oka jest ukryte. Na przykład w przypadku produkcji wołowiny nie tylko zużycie wody pitnej przez zwierzęta, ale także nawadnianie roślin paszowych.

Niezależnie od tego, czy chodzi o biopaliwo z Ameryki Południowej, pomidory z Hiszpanii czy bawełnę z Pakistanu: często towary, których produkcja wymaga dużych ilości wody, są importowane z krajów, w których panuje niedobór wody.

Obliczenia ukrytych ilości wody mają na celu bardziej oszczędne zużycie wody w przyszłości oraz uświadomienie sobie, że intensywne zużycie wody i zorientowane na eksport rolnictwo w suchych krajach świata jest niekorzystne dla środowiska.

Kwestia ukrytej wody jest zatem zawsze również krytycznym pytaniem o nasz własny styl życia.

Jeśli przeliczymy ukrytą ilość wody na jedną osobę i dodamy ją do całkowitego dziennego zużycia wody przez Niemca, otrzymamy rzeczywiste zużycie wody.

Chociaż Niemcy dość oszczędnie korzystają z wody z kranu w swoich domach i potrzebują tylko 130 litrów dziennie do mycia, gotowania i picia, rzeczywiste zużycie wody wynosi ponad 4000 litrów na osobę dziennie. Jeśli przeliczymy tę wartość na wszystkich Niemców, otrzymamy tak zwany ślad wodny Niemiec. Wynosi on 159,5 miliarda metrów sześciennych – tyle, ile trzy razy w roku wynosi ilość wody w całym Jeziorze Bodeńskim.

Cechą szczególną ukrytej wody jest to, że produkty nie są zazwyczaj wykorzystywane w miejscu, w którym zostały wyprodukowane. Według badania przeprowadzonego przez WWF Niemcy importują rocznie 79,5 miliarda metrów sześciennych wody w postaci towarów zagranicznych (dla porównania: Szwecja – 9,7 miliarda metrów sześciennych). Woda ta znajduje się w produktach rolnych, takich jak kawa, kakao, wołowina i wieprzowina z Brazylii, Wybrzeża Kości Słoniowej, Francji i Hiszpanii. W ten sposób Niemcy pośrednio czerpią z zasobów wodnych krajów ubogich w wodę.

Co można zrobić?

• Używaj papieru z recyklingu. Proces recyklingu papieru wymaga znacznie mniej wody niż produkcja tzw. papieru z włókien pierwotnych.

• Kupuj produkty sezonowe i regionalne. Warzywa lub owoce, które w rzeczywistości pochodzą z naszych regionów, ale są uprawiane na ciepłym południu, zazwyczaj zużywają więcej wody, która jest tam rzadsza niż u nas.

• Kupuj produkty ekologiczne. Żywność pochodząca z rolnictwa ekologicznego zanieczyszcza wodę w mniejszym stopniu niż produkty wytwarzane w sposób konwencjonalny. W rolnictwie ekologicznym nie stosuje się chemicznych środków ochrony roślin, nawozów mineralnych i znacznie mniej konwencjonalnych leków (np. antybiotyków).

• Jedz mniej mięsa. Wegetarianie potrzebują średnio tylko 1500 litrów ukrytej wody dziennie. Ma to jedynie zachęcić do ograniczenia spożycia mięsa; nie chodzi o to, aby przekonywać kogokolwiek do wegetarianizmu.

• Kupuj „fair”. Towary pochodzące ze sprawiedliwego handlu (np. kawa lub tekstylia) są nie tylko produkowane w sposób bardziej oszczędny pod względem zasobów, ale także bezpośrednie wsparcie rolników w krajach suchych poprawia ich dostęp do wody. Na przykład za zarobione pieniądze można budować studnie.

• Jeśli to możliwe, nie kupuj produktów pochodzących z krajów ubogich w wodę.

• Zwracaj uwagę na trwałość i możliwość recyklingu produktów.

• Oszczędzaj wodę. Bierz prysznic zamiast kąpieli, nie pozostawiaj odkręconego kranu i używaj wody deszczowej do podlewania ogrodu.

Porada ekologiczna lipiec 2010